Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Türkiye’nin zengin meyve genetik kaynaklarını koruma ve gelecek nesillere aktarma çalışmalarını titizlikle sürdürüyor. Enstitü tarafından uzun yıllardır yürütülen projeler kapsamında önemli yerli çeşitler tescil edilerek tarıma kazandırılıyor.
Bu çalışmalar çerçevesinde Amasya elması, Trabzon hurmasında Akbulut, Ayder, Çoruh-1, İrem, Kaplan, Onur, Türkay ve Yeşilırmak çeşitleri ile Macit 55 kestanesi tescil edilerek genetik mirasın değerlendirilmesine katkı sağlandı.
Tekkeköy, Çarşamba, Bafra ve Vezirköprü deneme istasyonlarında yürütülen faaliyetlerle geniş bir genetik materyal koruma altına alındı. Bu kapsamda;
● Trabzon hurmasında 39 çeşit ve 42 genotip
● Kestane 7 çeşit ve 14 genotip
● İncir 3 çeşit ve 16 genotip
● Zeytin 9 çeşit
● Dut 25 genotip (18 beyaz, 7 mor)
● Elma 1 çeşit ve 22 genotip
● Anaçlık kiraz 80 genotip
● Anaçlık vişne 37 genotip
● Anaçlık mahlep 26 genotip
● Kocayemiş 19 genotip
● Kiraz 53 genotip
● Fındık 359 genotip
● Karayemiş 75 genotip
olmak üzere toplam 799 çeşit ve genotip muhafaza ediliyor.
2026 yılı itibarıyla Türkiye’nin anavatanı olduğu bazı türlerde de yeni çalışmalar başlatılıyor. Bu kapsamda çayüzümü (likapa), çobanüzümü (yaban mersini), bataklık çobanüzümü ve kekreyemiş gibi türlerin genetik kaynaklarının toplanması ve korunmasına yönelik faaliyetler yürütülecek.
Yetkililer, biyolojik çeşitlilik ve genetik kaynakların korunmasının yalnızca tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından değil, aynı zamanda ekosistem dengesi ve gıda güvencesi için de kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor. Yürütülen çalışmaların, doğanın sunduğu bu eşsiz mirası geleceğe taşıma kararlılığının önemli bir göstergesi olduğu vurgulanıyor.